Ik ben verslaafd aan suiker. Ik weet wat ik moet doen om mijn verslaving en gewicht onder controle te houden: veel water drinken, boterhammen of een salade meenemen als ik ga werken, na het avondeten nog even naar buiten in plaats van op de bank te blijven zitten in de buurt van de snoepkast, geen boodschappen doen als ik trek heb en voldoende slapen. Soms lukt dat een week, soms twee. Tot ik toch weer een keer geen boterhammen smeer en bij de supermarkt tegenover mijn werkplek iets ongezonds haal. Pindakoeken met chocolade bijvoorbeeld.
Met mijn suikerverslaving ben ik vooral mezelf tot last. Met een smartphoneverslaving kan dat anders zijn. Ik snap mensen wiens telefoon aan hun hand is vastgegroeid. Want wat ik met suiker heb, geldt voor iedere verslaving. Als smartphoneverslaafde weet je wat je moet doen: geluiden van meldingen uitzetten, verslavende apps van je telefoon halen, je telefoon uit het zicht leggen, jezelf een tijdslimiet opleggen voor scrollen of online spelletjes spelen. Soms gaat dat een week goed, soms twee. Tot het je ineens te binnen schiet dat je nog iemand via Insta wilde feliciteren. En ineens ben je twintig minuten verder.
Om mij heen zie ik soms bijzondere dingen. Ouders langs het voetbalveld op zaterdagmorgen, die pas naar hun kind kijken als ze iemand horen juichen. Ouders op straat met in de ene hand een kind én de lijn van de hond, in de andere hand hun telefoon. Ik kom ook regelmatig ouders tegen met één hand aan de kinderwagen en in de andere hand een telefoon. Ik ben verbaasd dat er zo weinig ongelukken gebeuren. (Vaders duwen een kinderwagen sowieso vaak met één hand, ook zonder telefoon, waarom is dat?)
Als je kind jou iets komt vertellen en jij je laat afleiden door je telefoon, lijkt dat misschien onschuldig. Maar voor je kind voelt het als een afwijzing. Een signaal dat jij iets belangrijker vindt dan het verhaal dat je kind met je wilde delen. Even een appje lezen, een mailtje sturen, of AI om een recept vragen terwijl je kind aandacht wil, kan negatieve invloed hebben op je kind. Je aandacht evenwichtig verdelen tussen je mobiel en je kind is echt onmogelijk. Kinderen hebben hun ouders nodig. Lichamelijk én emotioneel. Als jij met je kind praat, maar tegelijk op je telefoon kijkt, ben je niet echt beschikbaar. Je mist signalen, reageert langzamer en reageert minder betrokken.
Uit onderzoek blijkt ook dat jouw smartphonegebruik gevolgen kan hebben voor de taalontwikkeling van je kind. Dat zit zo: in de periode voordat je kind naar school gaat, ben jij (met de andere ouder) de belangrijkste factor voor de taalontwikkeling van kinderen. En die taalontwikkeling is afhankelijk van de kwaliteit van het contact dat jij met je kind hebt. Die kwaliteit is laag als je bent afgeleid door je telefoon.
Dat weten ze ook bij Taalrijke Start Zuid-Limburg. Onderdeel van Kansrijke Start dat zich richt op de eerste 1000 dagen van een kind. Taalrijke Start wil dat ouders meer praten, lezen en zingen met hun kinderen. En dan vooral in de taal die het dichtst bij hen staat. Of dat Nederlands, een (Limburgs) dialect of een andere taal is, maakt niet uit. Vanaf ongeveer 5 maanden zwangerschap horen baby’s geluiden en stemmen.
Misschien denk je dat baby’s ook taalgevoel kunnen ontwikkelen met hulp van een beeldscherm? Dat valt tegen. Onderzoek laat zien dat baby’s woorden van een scherm vaak niet onthouden. Als een ouder of verzorger hetzelfde woord zegt (en misschien ook nog aanwijst of uitbeeldt) leert een baby het wél. Baby’s hebben maar kort aandacht. Als jij wordt afgeleid door een scherm, mist je kindje een belangrijk leermoment. Jouw stem, gezicht en aandacht zijn het allerbelangrijkst voor de taalverwerving van je baby!
In Parkstad zijn er tientallen initiatieven die de ambitie van Taalrijke Start ondersteunen zoals Kids en Koffie, Sjpruutcafé, BabyBabbels, BoekStartdag en schermvrije middagen. Misschien ga jij er al naartoe? Zo niet, check snel de agenda op onze website!
Meer lezen:
Kansrijke start – Opgroeien in Parkstad
Samenhang tussen smartphonegebruik en ouder-kind interactie
Taalontwikkeling kind lijdt onder smartphonegebruik ouder – Bureau Jeugd & Media
