De online wereld is niet meer weg te denken uit onze levens. Jongeren zijn naar schatting gemiddeld zo’n 5,1 tot 6,5 uur per dag online actief. Bij volwassenen ligt dit cijfer vaak nog hoger. Mensen met een zittend beroep besteden zo’n 9 uur van hun dag achter een scherm. Dat is veel!
Volwassenen gebruiken hun scherm veel voor werk. Jongeren doen dat vooral vanuit sociale overwegingen. Maar hoe sociaal is die online wereld eigenlijk? Als mediacoach kom ik op veel basisscholen om onder andere stil te staan bij online pesten. Want dat gebeurt enorm veel! Leerlingen van groep 7 en 8 vertellen de meest verdrietige pestverhalen.
Hoe kun je als ouder jouw kind begeleiden als het gaat om online gedrag? Dat kan best wel lastig zijn. Allereerst is het goed om jouw eigen manier van handelen onder de loep te nemen. Hoe reageer jij online op berichten die je leest of tegenkomt? Welke woorden gebruik je? Reageer je vanuit boosheid of vanuit interesse in een ander?
Een haatbericht schrijven, schelden met de meest kwetsende woorden, of iemand volledig te kakken zetten in een appgroep, dat kunnen we met zijn allen heel goed. Kanker, homo, slet of hoer zijn de meest gebruikte woorden om mee te schelden. Ook leerlingen van groep 7 en 8 gebruiken deze woorden dagelijks in een WhatsApp bericht of in een commentaar onder een TikTok filmpje. Als ik ze in de klas vraag om een warm, vriendelijk of opbeurende reactie te schrijven, vinden ze dat enorm lastig. Daar moeten ze vaak lang over na denken.
Geef je kind als ouder dus woorden mee die positief zijn. Geef ze zinnen, opmerkingen en kant en klare vragen die ze kunnen schrijven, zeggen of stellen. Met name jongens hebben nood aan woorden die niet kwetsend zijn, maar ook niet te soft klinken. Een oproep aan vaders om hier met hun zoon over na te denken.
Bespreek vooral ook met je kind waaróm het überhaupt wilt reageren op een bericht. Is het nodig om op alles te reageren? Is het nodig om je mening achter te laten, zeker als die niet positief is? Wat wil jij dat er gebeurt met jouw reactie? Denk daar samen met je kind over na.
Wanneer ik in klassen kom om stil te staan bij online pesten, vloeien er altijd tranen. In elke klas is er minstens één kind dat het niet droog houdt. Dan merk ik ook dat online en offline pesten vaak in elkaar overlopen. Een kind dat wordt gepest, kan zich zelfs thuis niet meer kan verschuilen.
Het is voor ouders van groot belang om, hoe moeilijk ook, niet direct te reageren vanuit emotie als je kind vertelt dat het wordt gepest.
Luister!
Ben stil.
Dat jij als ouder wordt geraakt door het verhaal van je kind is enorm begrijpelijk. Maar dankzij de 25 jaar waarin ik met kinderen werk, weet ik hoe veel zorgen ze zich maken over de emoties van hun ouders.
“Ik vertel niets meer over het pesten aan mijn ouders, omdat ze dan alleen maar boos en teleurgesteld zijn.”
Wanneer je kind wordt gepest óf wanneer je vermoed dat je kind pest, is het goed om met de pestcoördinator of vertrouwenspersoon van school om de tafel te gaan. Elke school heeft een pestprotocol en is verplicht om bepaalde stappen te volgen. Daarnaast mag jij als ouder naar school toe uitspreken dat jij verwacht dat er klassikaal aandacht wordt besteed aan pesten. Laat de hele groep verantwoordelijkheid nemen en een rol vervullen als het gaat om het pestgedrag in de klas.
Je kunt de leerkracht en pestcoördinator vertellen dat de bibliotheek hier vanuit expertise ondersteuning bij kan bieden, zodat er een gedegen lesprogramma wordt aangeboden waarbij ook ouders worden betrokken. Want ook ouders hebben een verantwoordelijkheid als er wordt er gepest.
Pesten laat diepe sporen na. Verzeker jezelf er daarom van dat je met mildheid over anderen spreekt waar je kind bij is. Zorg ervoor dat jij als ouder de nummer één influencer van je kind bent als het gaat om positief gedrag naar een ander. Hoe logisch het misschien ook klinkt; zorg dat jij het goede voorbeeld geeft en dat je duidelijk en begrenzend optreedt wanneer je merkt dat er wordt gepest. Wil je meer informatie over hoe jij als ouder om kunt gaan met pesten? Kijk dan eens hier https://www.stoppestennu.nl/.
Wil jij jouw kind laten zien wat de gevolgen kunnen zijn van pesten, kijk dan samen een uitzending van de anti-pest-club: https://npo.nl/start/serie/anti-pest-club/afleveringen.
De Week van de Mediawijsheid is bijna voorbij, maar ook de rest van het jaar is het belangrijk om oog te hebben voor online gedrag!
