‘Mijn vriend schrok eerst van het idee, maar na een dag wilde hij al niet meer zonder Anna’

Tamar is samen met haar vriend pleegouder van Anna.* Van kind af aan wist Tamar dat ze kinderen wilde. Liefst meerdere kinderen en die hoefden niet allemaal van haarzelf te zijn. “Toen ik halverwege de 20 was, verdiepte ik me in adoptie. Ik schrok ervan hoe duur dat was, hoe lang het traject duurde en hoe veel onzekerheden erbij hoorden. Daarna keek ik naar andere opties, waaronder pleegzorg. Dat vond ik heel interessant. Maar ik vond ook dat ik er nog niet stevig genoeg voor in mijn schoenen stond, dat ik eerst nog aan mezelf moest werken.”

* Anna is niet haar echte naam.

In de jaren die volgden, kreeg Tamar een relatie en twee dochters (nu 10 en 9). Pleegzorg verdween een beetje naar de achtergrond. Ze scheidde van de vader van haar kinderen. “Toen ik een nieuwe relatie kreeg, moest ik meteen weer aan pleegzorg denken. Ik heb geen betaald werk, maar wil behalve voor mijn partner en mijn dochters ook heel graag iets voor de maatschappij en voor andere mensen betekenen. Ik besprak de optie van pleegzorg met mijn vriend en hij schrok er een beetje van. Hij vond het een heel raar idee. Pleegzorg was iets waar hij nog nooit over had nagedacht.”

Op cursus in Maastricht
Tamar was heel duidelijk tegen haar vriend. Hij moest het niet voor haar doen, hij moest het echt zelf willen. “Mijn kinderen vinden hem een hele leuke bonusvader en ik zag in hem wel iemand die ook goed voor een jonger kind zou kunnen zorgen. Maar ik wilde hem zeker niet dwingen.” Haar vriend besloot mee te gaan naar de informatiebijeenkomst van Xonar en daarna ging hij zes keer mee naar een speciale cursus op maandagavond in Maastricht. “Toch best een tijdsinvestering vanuit Brunssum, maar wel de moeite waard. Tijdens die cursus kregen we heel veel informatie en moesten we opdrachten doen en oefeningen in groepsverband. Dat vonden we allebei wat ongemakkelijk. We zijn niet zo van dingen in een groep doen. Maar de verhalen die we over pleegkinderen hoorden, grepen ons heel erg aan.”

Levensboek
Tamar maakte zich een beetje zorgen over hoe de match gemaakt zou worden. “Maar ze kijken bij Xonar echt wel goed naar het kind en naar het pleeggezin. We moesten bijvoorbeeld allebei een levensboek invullen. Daarin staan vragen over je jeugd, het gezin waar je uitkomt en eventuele trauma’s. Mijn vriend vond dat heel lastig, hij praat niet snel over allerlei gevoelens. Terwijl ik echt mijn hart op de tong heb.” In het levensboek kan een gezin onder andere aangeven welke leeftijd hun voorkeur heeft en of ze bijvoorbeeld open staan voor een kind met een (verstandelijke) beperking. “Ik heb opgeschreven dat ik niet zo goed om kan gaan met een heel druk kind, omdat ik best wel eens overprikkeld raak en mijn dochters ook allebei heel rustig zijn. Maar ik heb ook opgeschreven dat intelligentie me bijvoorbeeld helemaal niets uitmaakt.”

Toch een baby
Tamar en haar vriend wilden graag voor een kind zorgen dat jonger was dan de dochters in het gezin. “Ik wilde het liefst een baby, dat leek me het meest vanzelfsprekend en het makkelijkst om het gezin in mee te laten draaien. Mijn vriend wilde liever een wat ouder kind. Hij had nog nooit een baby gevoed of verschoond en zag dat ook niet zo zitten.” Uiteindelijk vulden ze in open te staan voor een kind tussen 2 en 6 jaar. Maar het hele traject was nog maar nauwelijks rond toen ze de vraag kregen of ze alsjeblieft toch wilden nadenken over een baby. “Na een goed gesprek, durfde mijn vriend dat wel aan. Niet lang daarna bleek dat Xonar de acht maanden oude Anna voor ons in gedachten had. Het was een hele emotionele tijd, want mijn moeder was net overleden. Na de crematie en wat tijd voor mezelf, startte het traject.”
Anna woonde op dat moment bij een crisispleegouder. Tamar en haar vriend zouden eerst kennis gaan maken met Anna’s ouders, daarna met de crisispleegouder. “Ik was heel zenuwachtig op weg naar de ouders. Ik wist niet goed wat ik moest verwachten. De ouders wisten op hun beurt niet goed wat ze moesten vragen en zeiden niet zo veel. Ik heb daar dus vooral over mij en mijn gezin verteld.”

Intensief
Het kennismaken met de crisispleegouder ging makkelijker en was volgens Tamar erg fijn. “Zij was heel ervaren en met haar hebben we een plan opgesteld om de band met ons op te bouwen. Dat opbouwen duurde ongeveer van november tot januari. Toen kwam Anna bij ons. Dat is best gemakkelijk gegaan. De eerste twee nachten sliep ze nog wat onrustig, daarna sliep ze door. Mijn vriend heeft dus geluk, hij heeft nog steeds nooit meegemaakt wat het betekent om ’s nachts een paar keer op te moeten staan. Het was een intensief proces om pleegouders te worden, vooral omdat ik er in mijn hoofd steeds mee bezig was, maar de praktijk is me goed meegevallen. We hebben goed contact met de begeleider vanuit Xonar.”

Hechten
Anna stal direct de harten van het hele gezin. “Ze is verlegen bij vreemden, ze is lief, vrolijk en ondeugend. Mijn vriend vond het heel spannend toen hij haar voor het eerst mocht vasthouden. Anna begon toen meteen te huilen. Maar het is heel snel goed gekomen tussen die twee. Anna is helemaal blij als mijn vriend uit zijn werk komt. En hij kan zich niet meer voorstellen dat zij er niet zou zijn.”
Tamar heeft haar dochters voor aanvang van het traject uitgelegd wat langdurig pleegouderschap betekent en dat het zou kunnen dat een pleegkind teruggaat naar de ouders. “Mijn oudste dochter had dat goed in haar oren geknoopt en zich voorgenomen zich niet te veel aan haar zusje te hechten. Nou, dat is totaal mislukt. Allebei mijn dochters waren na een dag al dol op haar.”

De lastige kant
Toch zit er ook een lastige kant aan het pleegouderschap, omdat het contact met de ouders niet altijd gemakkelijk is. “We hebben van de ouders wel eens verwijten gekregen. Voor hen voelt het alsof wij hun kind hebben afgepakt. Dat gevoel kunnen ze niet altijd van zich af zetten. Dan voel ik het ongemak en de gespannen sfeer als ik Anna naar één van haar ouders breng voor de begeleide omgang. Er zijn verschillende rechtszaken geweest, onder andere over de bezoekregeling, en dat heeft invloed op ons. Het is logisch dat we als pleegouders de ouders en de rest van de familie erbij krijgen. Ik vind het ook echt belangrijk dat Anna weet wie haar ouders zijn en een band met ze heeft. Maar dat maakt de situatie niet eenvoudiger. Het blijft altijd door mijn hoofd spoken dat het in theorie kan dat Anna teruggaat. Dat beangstigt me wel eens.”

Veel nadenken
Ondertussen heeft Tamar veel dingen om over na te denken. “Anna stelt nu nog geen vragen en het gaat hartstikke goed. Maar er staan ons ongetwijfeld nog ingewikkelde momenten te wachten. Mijn dochters zeggen mama tegen mij. Tegen Anna noem ik mezelf geen mama, want ze heeft al een mama. Ik kan me goed voorstellen dat het voor haar moeder kwetsend is als ze hoort dat haar dochter tegen een andere vrouw mama zegt. Dat zijn dingen waar ik heel bewust over na moet denken. Hoe reageer ik als ze me wel mama gaat noemen? En hoe reageren we straks als ze vraagt waarom haar ouders niet voor haar kunnen zorgen?”

Goede begeleiding
Over de begeleiding vanuit Xonar en de informatie die ze kreeg is Tamar tevreden. “In het begin hadden we een buddy waar we allerlei dingen aan konden vragen. We konden ook altijd bij de crisispleegmoeder terecht als we iets wilden weten. Via Xonar is er een depot met spullen, maar dat was voor ons niet nodig, omdat ik nog veel had van mijn dochters. Bij het depot zijn ook ontmoetingsdagen. En er is ook al eens een dagje Gaia Zoo georganiseerd voor pleeggezinnen.”